Bezpieczeństwo, rozwój i nowe możliwości dla polskiej nauki. List intencyjny podpisany przez NASK z Narodową Agencją Wymiany Akademickiej NAWA to kolejny krok w stronę tworzenia i udoskonalania polskiej sztucznej inteligencji, która staje się niezbędnym narzędziem w pracy naukowców.
Współpraca Instytutu z NAWA daje olbrzymie możliwości w obszarze prac badawczo-rozwojowych, które dotyczą zwłaszcza treningu modeli językowych, takich jak na przykład PLLuM (Polish Large Language Model), współtworzony przez ekspertów NASK. NAWA dysponuje kompleksowymi zasobami tekstowymi, które są niezbędne do poszerzania umiejętności modeli językowych. Z kolei NASK daje swoje doświadczenie w zakresie tworzenia i rozwoju sztucznej inteligencji.
Jestem przekonany, że połączenie kompetencji NAWA i NASK przyczyni się do szybszego wdrażania innowacji - mówi dr inż. Radosław Nielek, dyrektor NASK. - To także gwarancja wzmocnienia bezpieczeństwa przetwarzania danych, co podczas treningu dużych modeli językowych jest szczególnie istotne.
Na wymianie doświadczeń między NASK a Narodową Agencją Wymiany Akademickiej zyskają także polska nauka oraz szkolnictwo wyższe. Nowoczesne narzędzia i technologie posłużą między innymi do poszerzania działalności polskiego środowiska akademickiego na rynki globalne. Dzięki temu projekt PLLuM będzie znany w innych krajach – bo dostępny dla studentów i naukowców zagranicznych, co przyniesie obopólne korzyści.
Podpisanie tego listu intencyjnego stanowi ważny krok w kierunku odpowiedzialnego wykorzystania nowoczesnych technologii oraz budowania technologicznej niezależności. Model PLLuM stanowi realne wsparcie dla lektorów NAWA, którzy dla wielu obcokrajowców są pierwszymi przewodnikami po polskim języku i kulturze. To nowoczesne, bezpieczne narzędzie pozwoli na tworzenie angażujących materiałów dydaktycznych, precyzyjnie dopasowanych do potrzeb studentów, przy jednoczesnym zachowaniu pełnej autentyczności i bogactwa polszczyzny – mówi dr Wojciech Karczewski, dyrektor Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.
Partnerstwo, które daje więcej możliwości
Jak mówi Szymon Łukasik, dyrektor Ośrodka Badań nad Bezpieczeństwem Sztucznej Inteligencji w NASK, najpierw polski model językowy PLLuM był udostępniony NAWA w formie pilotażu. Po zaledwie miesiącu współpraca ta jest formalizowana.
To dla nas sygnał, że polski model językowy, stworzony i udoskonalany przez ekspertów NASK, jest potrzebny - mówi Łukasik. - Wykorzystanie przez NAWA rozwiązań sztucznej inteligencji „Made in Poland” pozwoli usprawnić obsługę programów mobilności oraz współpracy międzynarodowej, podnieść jakość prowadzonych analiz, a także lepiej dostosować działania Agencji do potrzeb środowiska akademickiego. Polskie modele językowe będą mogły znaleźć zastosowanie również w pracy lektorów NAWA.
Partnerstwo z NASK zapewni Agencji dostęp do eksperckiej wiedzy oraz wieloletniego doświadczenia w projektowaniu bezpiecznych i odpowiedzialnych rozwiązań AI, w szczególności wypracowanych w ramach rozwoju polskojęzycznego modelu PLLuM.
PLLuM to efekt pracy konsorcjum HIVE, w skład którego wchodzą czołowe instytucje badawcze, uczelnie i partnerzy technologiczni. NASK pełni w nim rolę lidera – odpowiada za rozwój, testowanie i udostępnianie modeli w otwartej formule.
Misją NASK jest cyfryzacja kraju, rozwój cyberbezpieczeństwa i najnowszych technologii oraz cyberprofilaktyka. Od ponad 30 lat Instytut prowadzi działania społeczne i edukacyjne, a także badania naukowe w obszarze sztucznej inteligencji i cyberbezpieczeństwa. NASK odegrał ważną rolę w podłączeniu Polski do internetu, a dziś dba o to, by był szeroko dostępny i bezpieczny. W ramach Ogólnopolskiej Sieci Edukacyjnej (OSE) 90 proc. szkół w kraju jest podłączonych do bezpłatnej sieci. Na mocy ustawy o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa w strukturach Instytutu działa CSIRT NASK - jeden z trzech zespołów CSIRT poziomu krajowego.