To inicjatywa, która ma aktywnie przyciągnąć do Polski uczonych z najlepszych ośrodków naukowych świata – z uczelni zajmujących miejsca w pierwszej dwusetce (TOP200) w międzynarodowych rankingach.

„Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego konsekwentnie wspiera rozwój i umiędzynarodowienie polskiej nauki. Dlatego tak bardzo cieszą takie momenty jak dzisiejsza inauguracja nowego programu NAWA TOP200. W zglobalizowanym świecie, gdzie wartością samą w sobie jest wymiana myśli, doświadczeń i talentów, to właśnie program NAWA TOP200 stanowi kolejny krok w budowaniu mostów naukowych z najlepszymi badaczami całego globu” – powiedział Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego dr Marcin Kulasek.

Obecna na inauguracji programu Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych dr Henryka Mościcka-Dendys podkreśliła: Ministerstwo Spraw Zagranicznych wprowadziło, w ramach polityki wizowej, specjalne ścieżki priorytetowe dla badaczy, uczestników międzynarodowych programów akademickich i programów badawczych. Obserwujemy już pierwsze rezultaty i liczymy na to, że ścieżki przyspieszone pozwolą nam faktycznie rekrutować te osoby, o które szczególnie nam chodzi.”

Program ma na celu wzmocnienie potencjału badawczego polskich instytucji naukowych oraz stworzenie w Polsce optymalnych warunków do rozwoju międzynarodowych karier badawczych. Umożliwia on zatrudnienie zagranicznych naukowców na okres od dwóch do czterech lat, z możliwością utworzenia przez nich własnych grup projektowych i prowadzenia badań o kluczowym znaczeniu dla nauki i gospodarki.

Program TOP200 im. Weigla to nasza zdecydowana odpowiedź na globalną rywalizację o talenty. Naszym celem jest, aby Polska stała się naturalnym i dynamicznym miejscem dla wybitnych badaczy z całego świata. Chcemy stworzyć inspirujące środowisko, w którym naukowcy z czołowych uczelni międzynarodowych będą mogli nie tylko kontynuować swoje przełomowe projekty, lecz także budować własne, globalne zespoły badawcze. Program TOP200 im. Weigla to nasze oficjalne zaproszenie: dołączcie do nas, rozwijajcie swoje wizje i współtwórzcie naukę na najwyższym poziomie – właśnie tutaj, w Polsce, we współpracy z naszymi uczelniami i instytutami naukowym – mówi dr Wojciech Karczewski, Dyrektor NAWA.

Rektor Uniwersytetu Warszawskiego, prof. Alojzy Nowak, podkreślił znaczenie programu zarówno dla polskiego środowiska akademickiego, jak i dla samego Uniwersytetu: 

„Program ogłoszony przez NAWA jest inwestycją w polską naukę. To ważne, potrzebne przedsięwzięcie. Bardzo liczymy na to, że Uniwersytet Warszawski w znacznej mierze z niego skorzysta, rozwijając współpracę międzynarodową w zakresie prowadzonych badań i dydaktyki. Cieszę się, że inauguracja programu miała miejsce na Uniwersytecie Warszawskim, najlepszej polskiej uczelni.”

Program dla najlepszych z najlepszych

Program TOP200 im. Weigla obejmuje dwie ścieżki – Junior Fellow i Senior Fellow – dostosowane do etapu kariery naukowca.

Do programu mogą dołączyć badacze z obywatelstwem innym niż polskie, mający doświadczenie naukowe zdobyte w czołowych ośrodkach znajdujących się w pierwszej dwusetce światowych rankingów – Academic Ranking of World Universities, QS World University Rankings i Times Higher Education World University Rankings.

Beneficjenci programu będą mogli prowadzić badania w Polsce, zakładać własne zespoły projektowe oraz aplikować o krajowe i międzynarodowe granty badawcze.

Program zapewnia finansowanie wynagrodzeń dla kierownika projektu, członków grupy projektowej oraz tzw. osoby zapraszającej – naukowca z instytucji goszczącej, który wspiera przyjeżdżającego badacza w rozpoczęciu pracy i integracji z zespołem.

Wspólne działania

Program TOP200 im. Weigla jest realizowany przez Narodową Agencję Wymiany Akademickiej, we współpracy z Narodowym Centrum Nauki oraz Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.

Oprócz finansowania podstawowego zapewnianego przez NAWA, uczestnicy mogą skorzystać z dodatkowych komponentów:

• komponentu badawczego NCN – przeznaczonego na badania podstawowe,
• komponentu aplikacyjnego NCBR – wspierającego badania przemysłowe i prace rozwojowe.
  
  

Takie połączenie zapewnia naukowcom kompleksowe wsparcie na każdym etapie pracy badawczej – od prowadzenia badań podstawowych po wdrożenia o realnym znaczeniu dla gospodarki i społeczeństwa.

Łączny budżet pilotażowego naboru do programu to ok. 20 mln złotych. Budżet po stronie NAWA wynosi 17 mln zł (środki krajowe).

Impuls dla umiędzynarodowienia polskiej nauki

Program TOP200 im. Weigla to kolejny krok w kierunku umiędzynarodowienia polskiej nauki i zwiększania jej rozpoznawalności w globalnym środowisku badawczym. Dzięki niemu polskie instytucje zyskują możliwość zatrudnienia wybitnych badaczy, rozwijania współpracy z najlepszymi ośrodkami na świecie oraz wzmacniania pozycji Polski w międzynarodowych sieciach naukowych.

Nabór wniosków potrwa do 27 lutego 2026 r., a jego wyniki zostaną ogłoszone do 31 lipca 2026 r. Projekty będą realizowane w latach 2026–2032.

Rudolf Weigl

Patronem programu jest prof. Rudolf Weigl (1883–1957) – wybitny polski biolog, lekarz i wynalazca pierwszej na świecie skutecznej szczepionki przeciw tyfusowi plamistemu. Urodzony w Austro-Węgrzech, związany z Uniwersytetem Lwowskim i Uniwersytetem Jagiellońskim, był pionierem w dziedzinie biologii i immunologii.

Jego praca nie tylko uratowała tysiące ludzkich istnień w czasie II wojny światowej, lecz także ugruntowała pozycję polskiej nauki na arenie międzynarodowej. Dziś jego nazwisko jest symbolem odwagi, rzetelności naukowej i globalnego wymiaru badań – wartości, które program TOP200 im. Weigla NAWA ma na celu rozwijać i upowszechniać.