Podczas panelu zorganizowanego w Polish Business Hub w Davos eksperci reprezentujący naukę, administrację publiczną oraz sektor innowacji zgodnie podkreślili, że w warunkach dynamicznych zmian technologicznych i geopolitycznych nauka, gospodarka i polityka publiczna muszą działać wspólnie, aby państwa mogły budować długofalową konkurencyjność i odporność.
Debatę moderował dr Łukasz Gołota, zastępca dyrektora Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej. W panelu udział wzięli:
- dr Wojciech Karczewski – dyrektor NAWA,
- Magdalena Kołodziejska – zastępczyni dyrektora Narodowego Centrum Badań i Rozwoju,
- Beata Jaczewska – dyrektor Departamentu Współpracy Ekonomicznej w Ministerstwie Spraw Zagranicznych RP,
- dr hab. Arkadiusz Kowalski, prof. SGH – zastępca dyrektora Instytutu Gospodarki Światowej SGH,
- prof. Marek Kowalkiewicz – Queensland University of Technology.
Panel otworzyła refleksja dotycząca zmiany globalnego porządku. Uczestnicy zgodzili się, że dotychczasowe modele rozwoju ulegają redefinicji, a nauka przestaje być postrzegana jako koszt, stając się kluczową infrastrukturą wzrostu gospodarczego.
W dyskusji podkreślano znaczenie umiędzynarodowienia nauki, rozumianego nie jako cel sam w sobie, lecz jako proces wymagający spójności z krajowymi politykami rozwojowymi. Zwracano uwagę, że mobilność naukowców i studentów ma bezpośredni wpływ na produktywność i innowacyjność gospodarki – tam, gdzie przepływają talenty, pojawiają się nowe idee, technologie i wzrost.
Międzynarodowi badacze i studenci wnoszą do krajów przyjmujących know-how, globalne sieci współpracy oraz doświadczenie zdobywane w różnych systemach akademickich i gospodarczych. Dzięki temu nauka może pełnić funkcję wczesnego systemu ostrzegania dla gospodarki, a umiędzynarodowione ekosystemy badawcze budują odporność państw na kryzysy.
Istotnym wątkiem debaty była także rola współpracy nauki z biznesem. Jak wskazywano, przyspieszenie innowacji wymaga pracy w konsorcjach oraz łączenia kompetencji badawczych z potrzebami rynku. W tym kontekście zwracano uwagę na znaczenie strategicznych inwestycji publicznych w obszary kluczowych technologii, takich jak zdrowie i biotechnologia, deep tech, cyberbezpieczeństwo, zielona transformacja oraz sektor obronny.
W dyskusji pojawił się również temat sztucznej inteligencji, postrzeganej jednocześnie jako ogromna szansa rozwojowa i źródło nowych ryzyk. Podkreślano, że państwa muszą redefiniować pojęcie globalizacji, dbając nie tylko o konkurencyjność, lecz także o bezpieczeństwo, odporność i ochronę podstawowych wartości, w tym wolności badań naukowych.
Uczestnicy panelu zgodzili się, że Polska dysponuje realnymi atutami w międzynarodowej rywalizacji o talenty – dynamicznie rozwijającą się gospodarką, rosnącym sektorem innowacji oraz coraz lepszymi warunkami do prowadzenia badań i wdrażania ich wyników. Kluczowe znaczenie mają tu instrumenty wspierające mobilność, powroty wybitnych naukowców oraz budowanie trwałych partnerstw międzynarodowych.
Wniosek debaty był jednoznaczny: inwestowanie w talenty, umiędzynarodowienie nauki oraz skuteczny transfer wiedzy do gospodarki nie są dziś opcją, lecz koniecznością. W długiej perspektywie dyplomacja naukowa i współpraca międzynarodowa wzmacniają nie tylko innowacyjność, ale także bezpieczeństwo państwa oraz dobrobyt obywateli.
